«اعتماد» طرح حذف شرط اجتهاد براي وزير اطلاعات را بررسی می‌کند

ادغام امنیتی

پیشنهاد تجمیع وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه

مهدي بيك‌اوغلي

پس از جنگ 12 و 40 روزه اخير تحولات امنيتي و اطلاعاتي كشور بار ديگر به يكي از موضوعات محوري در سپهر سياسي ايران تبديل شده است. ارايه و پيگيري يك طرح دوفوريتي از سوي نمايندگان مجلس دوازدهم با محوريت «حذف شرط اجتهاد براي تصدي وزارت اطلاعات» موجي از واكنش‌ها، نقدها و تحليل‌ها را در محافل سياسي و رسانه‌اي برانگيخته است. بر اساس پيگيري‌هاي «اعتماد» موضوع حذف شرط اجتهاد وزير اطلاعات ابتدا در جلسه سران مطرح و پس از تاييد سران قوا، موضوع براي سير روند قانوني راهي بهارستان شده است. در شرايط حساس فعلي به نظر مي‌رسد تصميم‌سازان به اين جمع‌بندي رسيده‌اند كه اصرار بر شرط اجتهاد فقهي ديگر كاركرد عملياتي متناسب با نيازهاي روز يك وزارتخانه در حد و اندازه وزارت اطلاعات را نداشته و ضرورت تمركز بر تخصص، كارآمدي و توانمندي‌هاي مديريتي در حوزه اطلاعاتي بايد در اولويت نخست قرار گيرد. با اين وجود، اين تصميم به ‌ظاهر اداري و قانوني، با تذكارها و هشدارهاي جدي از سوي برخي ناظران و تحليلگران سياسي روبه‌رو شده است. اين كارشناسان هشدار مي‌دهند كه حذف شرط اجتهاد نبايد به گونه‌اي طراحي و اجرا شود كه فضاي وزارت اطلاعات را مستعد بروز برخي رفتارهاي خاص، سليقه‌اي يا جرياني كند. از نگاه منتقدان، باز شدن راه براي وزرايي كه فاقد پشتوانه سنتي اجتهاد هستند، نيازمند پيش‌بيني سازوكارهاي دقيق نظارتي و صيانتي است تا اين نهاد حساس همچنان در چارچوب منافع ملي، قانون اساسي و اصول كلان نظام باقي و از افتادن در دام تنش‌هاي سياسي مصون بماند. اما واكنش‌ها در خصوص اين طرح دوفوريتي به همين‌ جا ختم نمي‌شود؛ بلافاصله پس از طرح اين موضوع در بهارستان، برخي نمايندگان با رويكردي جامع‌تر اعلام كردند كه اگر قرار است تغييري در ساختار وزارت اطلاعات ايجاد شود، بهتر است ايده كلان «ادغام نهادهاي اطلاعاتي و امنيتي» نيز به آن الحاق شود و ايده ادغام وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه در ترازوي ارزيابي نمايندگان قرار گيرد. هواداران رويكرد يكپارچه‌سازي معتقدند كه ساختارهاي امنيتي كشور بايد به صورت «يك ‌كاسه» و در قالب يك ساختار هماهنگ به اين مباحث ورود كنند تا ضمن پايان دادن به موازي‌كاري‌ها، وحدت فرماندهي در حوزه امنيت ملي تقويت شود. اعتماد براي ارزيابي موضوع سراغ نمايندگان كميسيون امنيت ملي رفته تا اين بحث را مورد واكاوي قرار دهد. حسن قشقاوي و احمد بخشايش‌اردستاني، سخنگو و عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي در گفت‌وگو با «اعتماد» ابعاد مختلف اين طرح، ريشه‌هاي تاريخي گنجانده شدن شرط اجتهاد در قانون اساسي و همچنين ضرورت يكپارچه‌سازي نهادهاي اطلاعاتي و امنيتي كشور را مورد واكاوي قرار داده‌اند.

• سرمقاله

۲۰ آبان ۱۴۰۵ ۲۲:۲۰

ایران قوی

یک آمریکایی گفته است که ایران لیبرال‌دموکراسی آمریکا را نجات داد و دیگری اظهارنظر کرده که به جای تغییر نظام در ایران (Regime change) این تغییر نظام در آمریکا اتفاق افتاد و آن یکی گفته که ایران قدرت چهارم جهان است و ده‌ها و شاید صدها اظهارنظر دیگر درباره مسائل فی‌مابین ایران و دشمنان. اینها همه هم راست است و هم بی‌اعتبار.

سیدمصطفی هاشمی‌طبا

یک آمریکایی گفته است که ایران لیبرال‌دموکراسی آمریکا را نجات داد و دیگری اظهارنظر کرده که به جای تغییر نظام در ایران (Regime change) این تغییر نظام در آمریکا اتفاق افتاد و آن یکی گفته که ایران قدرت چهارم جهان است و ده‌ها و شاید صدها اظهارنظر دیگر درباره مسائل فی‌مابین ایران و دشمنان. اینها همه هم راست است و هم بی‌اعتبار.

راست از آن لحاظ که واقعیت‌ها را هرچند نه کامل و حتی گاهی به طنز می‌رساند و بی‌اعتبار از آن نظر که به فرمایش قرآن از این‌گونه اخبار که دشمنان اعلام می‌کنند باید دوری کرد، زیرا به قول حکیم سعدی: هر بیشه گمان مبر نهالی/ شاید که پلنگ خفته باشد- یا هر پیسه گمان مبر نهالی / شاید که پلنگِ خفته باشد. به هرحال تفاوت نمی‌کند که پلنگ خفته باشد یا پلنگِ خفته باشد. مقصود آن است که در پس این اظهارنظرها اندیشه‌های مختلفی و نوعا شیطانی نهفته است و ساده‌دلی است که باور کنیم آنها به صدق و درستی این کلمات را بر زبان جاری می‌کنند. در این روزگار آدم‌هایی هستند که به هرچه در غرب می‌گذرد و هر اندیشه و هر کلامی از آنها نگاهی خصم‌آلود دارند، اما ناگهان همان آدم‌ها به هر دلیل به برخی اظهارنظر‌ها مانند اظهارنظرهای ذکرشده تمسک می‌جویند و به قول خودشان آنها را «رفرنس» سخنان خود می‌کنند. از آن جمله سالخورده‌مرد استراتژیست ارشدی است که فراموش کرده «معمّره و ننکّسه» و مرد سپیدموی دیگری است که حسب ارتباط خونی مرتب به صداوسیما دعوت می‌شوند تا در صفحه جادویی دُرپراکنی کنند و به اندیشه خود ایران را به شعف وا دارند و دشمنان را بترسانند. هدف از اینکه ایشان در هر سخنرانی و از جمله در بیانات روزهای گذشته خود به قول فرد یا افرادی غرب‌نشین تکیه می‌کنند که ایران قدرت چهارم جهان است چیست؟ ایشان که ظاهرا اهل تجزیه و تحلیل مسائل سیاسی هستند، آیا نمی‌توانند تحلیل این کلام و تحلیل غربیان درمورد قدرت چهارم‌ بودن ایران در جهان را بدهند؟ در این مختصر می‌خواهیم نگاهی به ابعاد قدرتمندی یک کشور بیندازیم. همین‌جا بگویم که همه ایرانیان آرزو دارند ایران نه‌تنها قدرت چهارم جهان باشد بلکه از اینکه مانند زمان هخامنشیان قدرت اول جهان باشد مفتخر خواهند بود. اما فراموش نکنیم که قرار بوده قدرت اول خاورمیانه باشیم اما عناصر متشکله اعلام‌شده، قدرتمندی امروز ما را در چه جایگاهی قرار می‌دهد. حال به اجزا و شاخص‌ها که همگی از سوی مقامات رسمی کشور انتشار یافته نظری نداریم، بلکه به طور کلی می‌خواهیم عناصر اصلی متشکله یا مؤلفه‌های «ایران قوی» را برشماریم.

1- آبادانی و حفظ و ارتقای سرزمین کشور به عنوان زیربنای زندگی و اقتصاد یعنی حفظ آب‌ها، خاک‌ها، رودخانه‌ها، تالاب‌ها، دشت‌ها، جنگل‌ها و کوهستان.

• روزنامه

۲۱ آبان ۱۴۰۵ ۰۴:۰۰

گفت‌وگوی «شرق» با محمدجواد حق‌شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای پنجم تهران

جدال بر سر نام خیابان‌ها

حق‌شناس، از پشت پرده تغییر نام معابر، مخالفت‌های سیاسی، اعتراض شهروندان و مصوباتی می‌گوید که شهرداری حاضر به اجرای آنها نشد

تهران ۶۵ هزار کوچه و خیابان دارد، اما به گفته رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای پنجم تهران فقط ۱۸ هزار نام متفاوت برای معابر آن ثبت شده است. بعضی نام‌ها بیش از هزار بار تکرار شده‌اند و بعضی شخصیت‌های شناخته‌شده تاریخ، فرهنگ و هنر ایران حتی یک خیابان هم به نام خود نداشته‌اند. شورای پنجم تصمیم گرفت بخشی از این تکرارها را اصلاح کند؛

نورا حسینیخبرنگار گروه جامعه روزنامه شرق

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

تهران ۶۵ هزار کوچه و خیابان دارد، اما به گفته رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای پنجم تهران فقط ۱۸ هزار نام متفاوت برای معابر آن ثبت شده است. بعضی نام‌ها بیش از هزار بار تکرار شده‌اند و بعضی شخصیت‌های شناخته‌شده تاریخ، فرهنگ و هنر ایران حتی یک خیابان هم به نام خود نداشته‌اند. شورای پنجم تصمیم گرفت بخشی از این تکرارها را اصلاح کند؛ تصمیمی که خیلی زود به یکی از بحث‌برانگیزترین اقدامات آن شورا تبدیل شد. اعتراض‌ها گاهی از سوی ساکنانی بود که نمی‌خواستند نام قدیمی کوچه‌شان تغییر کند و گاهی از سوی جریان‌هایی که با نام شخصیت‌های انتخاب‌شده مخالفت داشتند. محمدجواد حق‌شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای پنجم از چهره‌های اصلی این نام‌گذاری‌ها بود. او می‌گوید بعضی مصوبات با وجود رأی موافق اعضای شورا، در شهرداری متوقف شدند و برای نصب برخی تابلوها فشارهای سیاسی وجود داشت. در مقابل، این پرسش هم مطرح است که چرا شورای پنجم پیش از تغییر نام معابر، نظر ساکنان آنها را نمی‌پرسید و چرا برخی تصمیم‌هایش را در همان دوره اجرا نکرد. در گفت‌وگو با حق‌شناس از همین اختلاف‌نظرها شروع کردیم؛ از نام‌های تکراری و حق ساکنان در انتخاب نام خیابان‌شان تا روایت مخالفت‌ها با نام‌گذاری‌های فرهنگی و تاریخی. او در پایان گفت‌وگو نیز به سراغ یکی دیگر از تصمیم‌های شورای پنجم می‌رود و درباره سرنوشت پادگان ۰۶ هشدار می‌دهد.

درحالیکه سخنگوی دولت ادعا می‌کند «خواهان بهبود کیفیت اینترنت هستیم»، سرعت اینترنت در یک هفته اخیر به شدت سقوط کرده و حتی در لحظاتی کاملا قطع می‌شود

افت فاحش سرعت اینترنت همچنان ادامه دارد

به گزارش مردم سالاری آنلاین به نقل از انتخاب، درحالیکه سخنگوی دولت ادعا می‌کند «خواهان بهبود کیفیت اینترنت هستیم»، سرعت اینترنت در یک هفته اخیر به شدت سقوط کرده و حتی در لحظاتی کاملا قطع می‌شود
به گزارش انتخاب، نکته آزاردهنده برای مردم و کاربران اما این است که هیچکس مسئولیت افتضاح پیش‌آمده را برعهده نمی‌گیرد، گویی اساسا چنین چیزی رخ نداده است.

این حادثه فوتبالی سیاسی در این شرایط حامل این پیام است که وقتی آمریکا این اندازه سفت و سخت گرفته است که مانع سفر هوایی تیم ملی فوتبال به کشور همسایه عراق می‌شود، چطور حاضر است خواسته‌ها و شروط هفتگانه ایران را بپذیرد و برآورده کند؟ که معنایی جز تسلیم ندارد.

صابر گل عنبریکارشناس روابط بین‌الملل

سه‌شنبه به دلیل مخالفت‌ها و تحریم‌های آمریکا، دولت عراق اجازه سفر هوایی تیم ملی فوتبال به بصره را نداد و اعضای تیم به ناچار از مسیر زمینی برای بازی دوستانه چهارجانبه به این شهر رفتند.

اما این حادثه فوتبالی سیاسی در این شرایط حامل این پیام است که وقتی آمریکا این اندازه سفت و سخت گرفته است که مانع سفر هوایی تیم ملی فوتبال به کشور همسایه عراق می‌شود، چطور حاضر است خواسته‌ها و شروط هفتگانه ایران را بپذیرد و برآورده کند؟ که معنایی جز تسلیم ندارد.

وقتی واژه‌هایی چون "تسلیم" در جنگی که جز از طریق یک معاملهٔ متوازن پایان آن متصور نیست، به وسط کشیده می‌شود، یعنی قرار نیست جنگ به این زودی‌ها خاتمه یابد.

احمد زیدآبادینویسنده و مشاور هم‌میهن

تا چند وقت پیش، ترامپ می‌گفت که برای پایان جنگ، ایران باید "تسلیم" شرایط آمریکا شود!

اکنون برخی از افراد دخیل در مذاکرات با طرف‌های خارجی می‌گویند برای پایان جنگ، آمریکا باید "تسلیم" شرایط ایران شود!

وقتی واژه‌هایی چون "تسلیم" در جنگی که جز از طریق یک معاملهٔ متوازن پایان آن متصور نیست، به وسط کشیده می‌شود، یعنی قرار نیست جنگ به این زودی‌ها خاتمه یابد.

ادامهٔ جنگ هم یعنی تشدید فزایندهٔ همین وضعیت واویلای اقتصادی و سیاسی و فشار روزافزون آن بر جامعه‌ای که انگار در معادلات نادیده گرفته می‌شود.

مردم ما، همانطور که برخی مقام‌های کشور نیز تأکید کرده‌اند، خواهان ترسیم چشم‌انداز روشنی از پایان وضعیت نه جنگ نه صلح و زمینه‌سازی عینی و ذهنی برای سامان دادن به اقتصاد کشور، از سوی متصدیان امر مذاکره هستند، اما حرف‌های آنان گویی جهت دیگری به خود گرفته است.

*منبع: کانال تلگرامی نویسنده

3 راهبرد برای خلق ثروت و فقرزدایی

سید علی اسماعیلی در یادداشتی نوشت: پرسش این است که چرا برخی کشورها و جوامع، با وجود برخورداری از منابع طبیعی، ثروت‌های ملی و امکانات گسترده، گرفتار ناکارآمدی، عقب‌ماندگی و توسعه‌نیافتگی‌اند و در عرصه‌ اقتصادی، اجتماعی و سیاسی با ناترازی‌ مواجه می‌شوند و در عین حال برخی کشورها، با وجود برخورداری از منابع و امکانات محدود، مسیر پیشرفت و توسعه پایدار را با موفقیت طی می‌کنند؟

پاسخ این پرسش را، بیش از آنکه در میزان منابع و امکانات جست‌وجو کنیم، باید در کیفیت مدیریت، شیوه حکمرانی و چگونگی بهره‌برداری از سرمایه‌ مادی و انسانی جامعه جست‌وجو کرد.

توصیه مدیریتی امام علی
امیرمؤمنان علی(ع) در کلامی کوتاه، اما عمیق و راهگشا، منشا این چالش را چنین بیان می‌فرماید: «حُسْنُ التَّدْبِیرِ یُنْمِی قَلِیلَ الْمَالِ، وَ سُوءُ التَّدْبِیرِ یُفْنِی کَثِیرَهُ» تدبیر نیکو، دارایی اندک را افزایش می‌دهد و سوءتدبیر، دارایی فراوان را نابود می‌کند. این سخن، صرفاً یک توصیه اخلاقی یا مدیریتی نیست؛ بلکه بیانگر قاعده‌ای بنیادین در اداره جامعه و حکمرانی است: منابع و امکانات، هر اندازه گسترده باشند، بدون تدبیر و مدیریت شایسته، نه‌تنها به توسعه و رفاه عمومی منجر نمی‌شوند، چه بسا موجب اتلاف ثروت‌ ملی، تضییع فرصت‌ها، خلق تهدیدها و آسیب‌ها و هزینه های داخلی و خارجی گردد.

ادعای وال‌استریت‌ژورنال: ونس به‌دنبال مذاکرات مستقیم با ایران است

روزنامه وال استریت ژورنال بار دیگر از تلاش های معاون ترامپ برای یافتن راهی برای خارج کردن کشورش از جنگ علیه ایران و مذاکرات مستقیم با یکی از مقامات ارشد ایران خبر داد، این در حالی است که ایران همچنان بر شروط خود برای هرگونه کاهش تنش و باز شدن تنگه هرمز تاکید دارد.

به گزارش ایسنا،وال استریت ژورنال به نقل از برخی مقامات آگاه آمریکایی و مستقر در غرب آسیا نوشت: «جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده به عنوان مذاکره‌کننده اصلی این کشور در تلاش‌ برای خروج از جنگ ایران ظاهر شده و از طرفی هم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا مایل است که معاونش مذاکرات با ایران را از سر بگیرد.»

این مقامات آگاه در گفت‌وگویی با وال استریت ژورنال ادعا کردند که بحث‌ها در مورد دیدار احتمالی بین ونس و مقامات ایرانی «همچنان در مراحل اولیه» است.

سیدجلال ساداتیان در گفت‌و‌گو با «آرمان ملی» بررسی کرد

واشنگتن چرا به سراغ پکن رفت؟

آرمان ملی: برخی از منابع رسانه‌ای ایالات متحده مدعی شده‌اند که وزیر خزانه‌داری این کشور با چراغ سبز ترامپ از چین خواسته تا از نفوذ خود بر ایران استفاده کند و برای پایان جنگ وارد میدان شود.

این موضوع به نوعی می‌تواند خروجی انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر قلمداد شود، اما برای واکاوی ابعاد آن و اینکه چرا مجدداً پکن مورد توجه قرار گرفته، موضوعی است که برای روشن شدن ابعاد آن به گفت‌و‌گو با سیدجلال ساداتیان، تحلیلگر مسائل بین‌الملل پرداختیم که می‌خوانید.

*چرا واشنگتن برای پایان جنگ با ایران به سراغ چین رفته است؟

ترامپ بار‌ها تلاش کرد با افزایش فشار، ایران را پای میز مذاکره بکشاند و وادار به دادن امتیاز کند؛ اما ایران از برخی مواضع قبلی خود عقب‌نشینی نکرد. مسأله هسته‌ای را عملاً از چارچوب مذاکراتی مورد نظر آمریکا خارج کرد و درباره تنگه هرمز نیز در برابر فشار‌ها ایستادگی نشان داد. آمریکایی‌ها از یک طرف مدعی بودند تنگه را باز کرده‌اند و از طرف دیگر، با اقدامات نظامی و فشار‌های دریایی تلاش می‌کردند وضعیت را تغییر دهند و با این حال، مقاومت ایران مانع تحقق اهداف آنها شد. محاسبه دیگر آمریکا این بود که فشار‌های اقتصادی و مشکلات معیشتی، مردم ایران را به نقطه‌ای می‌رساند که شرایط داخلی دچار آشفتگی شود، اما این موضوع هم به‌رغم وجود مشکلات اقتصادی با شکست روبه‌رو شد. اهمیت این شکست زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم دولت ترامپ برای مرحله بعدی، تدارکات گسترده‌ای در منطقه از محاصره دریایی و هوایی گرفته تا بررسی گزینه‌های نظامی و حتی حمله زمینی فراهم کرده بود. تصور آنها این بود که با حمایت کنگره می‌توانند فشار را ادامه دهند و ضربه نهایی را به ایران وارد کنند، اما تحولات انتخاباتی، این محاسبات را با تردید جدی مواجه کرد و حتی در داخل دولت آمریکا نیز شکاف‌هایی پدید آمد. اظهارات ونس درباره اینکه همراهی با اسرائیل و پذیرفتن خواسته‌های آن، از عوامل شکست آمریکا بوده، نیز نشان‌دهنده عمق اختلافات داخلی است. البته این به معنای پایان خطر نیست؛ بلکه همچنان لابی صهیونیستی، حمایت بخشی از کنگره و عصبانیت شخص ترامپ وجود دارد و ممکن است او در واکنش به شکست‌های خود دست به تصمیمی پرخطر بزند تا به تعبیر عامیانه، زهرش را خالی کند و خسارت بیشتری به ایران وارد آورد. وضعیت سیاسی نتانیاهو نیز بر این معادله تأثیرگذار است و در وضعیت مناسبی نیست. در آمریکا نیز انتقاد‌ها از ترامپ افزایش یافته است رسانه‌ها و برخی نمایندگان و سناتورها، سیاست جنگی او را زیر سؤال برده‌اند و حتی تلاش می‌شود مسئولیت شکست‌ها به گردن وزیر جنگ، یعنی پیت هگست، انداخته شود. بحث محدودیت بودجه، مخالفت کنگره و احتمال حرکت به سمت استیضاح نیز مطرح است. در اروپا و آسیا هم نگرانی از بسته ماندن تنگه هرمز و کاهش ذخایر انرژی افزایش یافته است. کشور‌هایی مانند ژاپن و کره جنوبی نیز با نگرانی‌های جدی اقتصادی و انرژی مواجه‌اند. عامل دیگر نیز نگرانی کشور‌های عربی منطقه است. عربستان، قطر، امارات و عمان به‌شدت نگران گسترش تنش‌ها و آسیب دیدن زیرساخت‌های انرژی خود هستند. حمله به بخشی از تأسیسات آرامکو نیز نشان داد که این نگرانی‌ها واقعی است. سفر هیات سه‌جانبه به تهران و برگزاری نشست چهارجانبه، بیانگر آن است که کشور‌های منطقه برای حفظ امنیت خود به نقش ایران نیاز دارند و در واقع، آنها از ایران می‌خواهند در مهار تنش‌ها و جلوگیری از آسیب به امنیت منطقه نقش‌آفرینی کند.

«آرمان ملی» مواجهه حاکمیت با جامعه را بررسی می‌کند

بهبود معیشت راهکار افزایش تاب‌آوری مردم

آرمان ملی- حمید شجاعی: چند وقتی است که مفهومی تحت عنوان «تاب‌آوری» در ادبیات سیاسی مسئولان در حوزه‌های مختلف به کار می‌رود و در اظهارنظر‌ها و سخنرانی‌های خود با به‌کار بردن آن از جامعه بابت ایستادگی خود در چنینی شرایط خاصی تشکر می‌کنند.

حال، اما نکته اینجا است که تاب‌آوری به چه معنا است و چه حوزه‌هایی را دربر می‌گیرد؟ به لحاظ مفهومی تاب‌آوری، تعریفی روان‌شناختی است که به افراد اجازه می‌دهد در شرایط خاص، سخت و مشکل استقامت خود را حفظ کرده و خود را بازیابی کنند. این مفهوم هم به لحاظ فردی به‌کار برده می‌شود و هم به صورت جمعی که در قالب‌های تاب‌آوری روانی، تاب‌آوری اجتماعی، تاب‌آوری فرهنگی و تاب‌آوری اقتصادی مطرح می‌شود. اما آنچه امروز جامعه ایرانی با آن مواجه است مساله تاب‌آوری اقتصادی، و اجتماعی است که منبعث از اتفاقات و تحولات اخیر ایجاد شده است. واقعیت این است که امروز جامعه با مشکلات بسیاری مواجه است و مردم با نگرانی به آینده می‌نگرند. این در حالی است که شرایط نه جنگ، نه صلح و ماندن چندماهه در بلاتکلیفی براین ابهام دامن زده است، چراکه نه مشخص است که مذاکرات چه زمانی و چگونه به نتیجه خواهند رسید یا اصلا به نتیجه خواهد رسید یا خیر و از طرفی اگر مذاکرات به نتیجه نرسید تکلیف احتمال از سرگیری جنگ به کجا خواهد انجامید و رویارویی احتمالی چه زمانی خواهد بود. همه اینها در شرایطی رخ می‌دهد که جامعه با وجود انواع سختی‌ها، مشقات و گرانی‌ها همچنان ایستادگی و مقاومت کرده و به امید روز‌های بهتر روزگار می‌گذراند. البته باید اذعان داشت که این تاب‌آوری مردم بدین معنا نیست که شرایط خوبی را تجربه می‌کنند و همه‌چیز در آسایش و آرامش پیش می‌رود. بلکه تاب‌آوری مردم با انتقاد و مطالبه‌گری از ارکان حاکمیت همراه است. شاید اگر شرایط خاصی بر کشور حاکم نبود و احتمال شروع جنگی دیگر علیه کشور و تمامیت ارضی نمی‌رفت امروز شاهد التهاباتی در جامعه با زمینه‌های اقتصادی و معیشتی بودیم، اما به واقع جامعه نیز می‌داند که در چنین شرایطی اعتراضات داخلی می‌تواند کشور را با چالش مواجه کند و به همین دلیل نیز با وجود مشکلات اقتصادی اعتراضات اجتماعی و اقتصادی صورت نمی‌پذیرد. همین فهم شرایط و پایداری مردم هم باعث شده تا مسئولان همواره از تاب‌آوری جامعه تشکر و بر افزایش آن تاکید کنند.

*مواجهه حاکمیت