حمید نجف
این روزها از «تابآوری اقتصاد ایران» و آثار تحریم و جنگ بر زندگی مردم سخن گفته میشود؛ دو موضوعی که در نهایت به یک سؤال مهم میرسند، هزینه ادامه این شرایط را چه کسی میپردازد؟
تحریم و جنگ بدون تردید بر تولید، تجارت، سرمایهگذاری، نرخ ارز، تورم و معیشت مردم اثر میگذارند؛ اما نمیتوان همه مشکلات اقتصاد را به عوامل خارجی نسبت داد. کیفیت مدیریت، سیاستگذاری اقتصادی، نحوه تخصیص منابع، کسری بودجه، ناترازیها و تصمیمهای داخلی نیز تعیین میکنند که یک شوک خارجی با چه شدتی به زندگی مردم منتقل شود.
از طرف دیگر، نباید «تابآوری مردم» را با «سلامت اقتصاد» اشتباه گرفت. مردمی که مصرف خود را کاهش میدهند، سفر و درمان و آموزش را محدود میکنند، چند شغل دارند یا از بسیاری از خواستههای خود میگذرند، الزاما نشانه یک اقتصاد تابآور نیستند؛ ممکن است فقط هزینه بحران را از جیب و کیفیت زندگی خود پرداخت کنند.
مشکل از جایی جدیتر میشود که مردم در تخصیص منابع، دوگانگی ببینند. وقتی برای کالاهای اساسی و دارو محدودیت ارزی وجود دارد، اما همزمان برای واردات خودروهای بسیار گرانقیمت منابع ارزی اختصاص پیدا میکند، طبیعی است که توصیه دولتمردان به «تابآوری» برای بخشی از جامعه دیگر جدی و قابل قبول نباشد. مسئله فقط خودرو نیست؛ مسئله اولویتبندی منابع در شرایط کمبود است.
احمد زیدآبادینویسنده و مشاور هممیهن
احمد زیدآبادینویسنده و مشاور هممیهن
مهرداد خدیرمعاون سردبیر
احمد زیدآبادینویسنده و مشاور هممیهن
مهرداد خدیرمعاون سردبیر
علی ایوبیخبرنگار گروه اقتصاد
