دوگانگي ترامپ؛ ميز مذاكره يا ادامه جنگ؟
در واشنگتن، دونالد ترامپ با رويكردي متناقض به بحران ايران مينگرد. او در اظهارات اخير خود مدعي شده است كه دو گزينه روي ميز دارد: ادامه حملات براي نابودي توانمنديهاي نظامي ايران يا دستيابي به يك توافق جديد. ترامپ در حالي از گفتوگوهاي جاري سخن ميگويد كه همزمان بر تداوم فشارها تاكيد دارد. در همين راستا، نورالدين الدغير، مدير دفتر الجزيره در تهران معتقد است بهرغم لفاظيهاي تند نظامي، دستيابي به يك موفقيت ديپلماتيك ناگهاني دور از ذهن نيست، چراكه هر دو طرف از هزينههاي يك جنگ تمامعيار آگاهند. يكي از جديترين تنشهاي داخلي در امريكا، مربوط به آمار تلفات نظامي در درگيري با ايران است. روزنامه نيويوركتايمز فاش كرد كه وبسايت وزارت جنگ امريكا در اقدامي تاملبرانگيز، آمار كشتهشدگان را از ۱۸ نفر به ۱۴ نفر كاهش داده است. اين تغيير عدد، با واكنش تند دموكراتها و رسانهها مواجه شده است. نكته عجيب اينجاست كه خود ترامپ در مراسمي رسمي همچنان بر عدد ۱۸ كشته تاكيد كرده است. اين تناقض ميان آمار رسمي پنتاگون و اظهارات رييسجمهور، ترديدهاي جدي را درباره شفافيت اطلاعاتي ارتش امريكا و ميزان خسارات واقعي وارده به نيروهاي سنتكام ايجاد كرده است. از سوي ديگر الجزيره نيز گزارش داد كه دست ايران براي وارد ساختن تلفات به طرف امريكايي باز است و ايران ميتواند تلفات بيشتري به امريكاييها وارد سازد.
توقف موقت حملات هوايي و تحركات منطقهاي
شب گذشته، پس از ۱۳ شب پياپي كه سنتكام بهطور روزانه حملاتي را عليه اهداف نظامي در ايران اعلام ميكرد، هيچ بيانيهاي صادر نشد. سيانان اين موضوع را يك وقفه بيسابقه در روند دو هفته اخير توصيف كرد. همزمان، وزارت بهداشت ايران نيز وقوع هرگونه حمله جديد در شب گذشته را تكذيب كرد. اين آرامش نسبي ميتواند نتيجه تماسهاي ديپلماتيك فشرده باشد؛ از جمله تماس تلفني وزير خارجه مصر با همتايان ايراني و عماني كه در آن بر ضرورت حفظ امنيت دريانوردي در درياي سرخ و تنگه هرمز تاكيد شد. در حالي كه كويت رسما هرگونه مشاركت در عمليات نظامي عليه ايران يا استفاده از خاك خود براي حمله به همسايگان را تكذيب كرده است، دادههاي مستند نشان ميدهد كه امريكا از اين كشور برخي رفتارهاي نظامي خصمانه خود را ساماندهي كرده است. كيلومترها آن سوتر در پي حملات هوايي عربستان به تاسيسات مخابراتي در الحديده، مقامات يمني هشدار دادند كه معادله «تشديد در برابر تشديد» را اجرايي خواهند كرد. هدف قرار گرفتن تاسيسات آرامكو در جيزان توسط نيروهاي يمني، پاسخي مستقيم به اين حملات بود. صنعا تاكيد كرده است كه حماقت نظام سعودي در تداوم محاصره، هزينههاي سنگيني براي رياض در پي خواهد داشت.
راه ناهموار به سوي ثبات
تحولات اخير نشان ميدهد كه منطقه در لبه ديپلماسي و جنگ قرار دارد. از يك سو، شليكهاي مداوم رزمندگان اسلام و تاكيد دبير شوراي عالي امنيت ملي بر انتقام خون كودكان و هدف قرار گرفتن مراكز نظامي امريكا، نشان از عزم جدي ايران براي دفاع از منافع ملي دارد. از سوي ديگر، تلاشهاي بينالمللي براي بازگشت به ميز مذاكره نشاندهنده هراس جهاني از فروپاشي امنيت انرژي است. واقعيت اين است كه تا زماني كه ريشههاي تنش و مداخلات فرامنطقهاي پابرجاست، آبراههاي حياتي منطقه همچنان شاهد موازنه وحشت خواهند بود.